محمد سعيد جانب اللهى
171
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
دوقلو مىزايد ( بشرا ، طاهرى : 20 - 21 ) . - تالشها كنهء بزرگى را از بدن حيوان مىكندند آن را در ميان آتش مىانداختند ، اگر در حال سوختن با صدا مىتركيد جنين پسر و اگر بىصدا مىتركيد جنين دختر بود . - اگر در خارج از خانه وسيلهء زنانه پيدا مىكردند جنين دختر و اگر وسيلهء مردانه بود نشانه پسر بودن جنين بود . - اگر جنين در چند ماه اول بيشتر در سمت چپ شكم قرار مىگرفت بر اين باور بودند كه جنين دختر است و اگر در سمت راست مىماند مىگفتند پسر است . - اگر صورت زن آبستن ككمكى مىشد مىگفتند دختر به دنيا مىآورد . كبودى لب زن باردار نشانهء دخترزايى بود . اگر شكم زن باردار كوچكتر از حد معمول بود باور داشتند جنين پسر است ( عبدلى : 107 ) . در منطقهء فامور اگر زن حامله ، موقع رؤيت ماه نو ، به صورت خود دست كشيد نوزادش دختر و اگر دست روى شكم خود گذاشت پسر است . - اگر بند تنبان زن زياد شل شود نوزادش دختر و اگر تنگ و سفت شود نوزادش پسر است . - اگر نوزاد هنگام تولد موى پشت سرش رو به بالا فر شده بود بچه بعدى پسر است و اگر صاف دختر است . - ناف را كه مىچينند اگر مهره پس از ناف به رنگ سبز بود بچه بعدى پسر و اگر سفيد بود دختر است ( ثواقب : 329 ) . به باور مردم يزد اگر زن حامله زشت و چاق و دماغ او بزرگ مىشد و صورتش لك مىافتاد بچهاش دختر و اگر خوشگل و لاغر بود بچهاش پسر مىشد ( جانب اللهى و ديگران : 121 ) . پيشگيرى از سقط جنين در ميرجاوه ملا دعاى مخصوصى خوانده به نخى كه طول آن مساوى با قطر كمر مريض است ، فوت مىكند و هفت گره مىزند و نخ را به كمر زن مىبندد ، اين نخ پيشبند نام دارد و مانع سقط جنين مىشود ( همان : 249 ) . در ايرانشهر زن حامله را نزد ملا مىبرند ، ملا هفتبار سورهء انا انزلنا را مىخواند و هربار در آب مىدمد ، سپس زن مقدارى از آن آب را مىخورد و مقدارى در گريبانش مىريزد ، تا به شكم برسد و بقيه را به پشت زن حامله مىپاشند . اين عمل سه روز تكرار مىشود ( همان : 261 ) . در چهارمحال بختيارى دست بر روى شكم زن مىگذاشتند و سورههايى از قرآن را مىخواندند و گره به ريسمان مىزدند و قفلى هم به آن اضافه مىكردند و به كمر زن مىبستند .